Ẩm thực mùa đông: Những món lẩu ngon tuyệt đỉnh ở Nhật Bản
Ẩm thực mùa đông: Những món lẩu ngon tuyệt đỉnh ở Nhật Bản
Nhật Bản được biết đến là quốc gia có nền văn hoá ẩm thực vô cùng phong phú, nổi tiếng với các món ăn theo mùa. Xuân, hạ, thu, đông, mỗi mùa đều có các món ăn đặc trưng và độc đáo.
Nói về món ăn theo mùa thì mùa đông lạnh giá ở Nhật Bản là lúc các món lẩu thơm ngon lên ngôi và cực kỳ được ưa chuộng. Không chỉ phong phú về nguyên liệu như hải sản, thịt, rau củ, lẩu Nhật Bản còn có rất nhiều hương vị đa dạng từ tương miso, nước tương shoyu…
Với những kinh nghiệm của một người từng làm nghề bán cá, lần này tôi xin giới thiệu đến Quý vị độc giả những món lẩu làm từ cá và hải sản ngon tuyệt đỉnh tại Nhật Bản nhưng lại ít được biết đến ở nước ngoài.
Lẩu Shottsuru (しょっつる鍋)
Shottsuru Nabe là món lẩu cá mặn truyền thống của tỉnh Akita, Nhật Bản, với điểm đặc trưng độc nhất vô nhị là sử dụng nước mắm nguyên chất địa phương làm nước dùng. Khác với phần lớn các món lẩu Nhật Bản dùng nước tương hoặc miso, món lẩu này mang hương vị rất gần gũi với ẩm thực Việt Nam nhờ vị mặn mòi và ngọt hậu (vị umami) từ cá biển lên men.
Trong lẩu Shottsuru thì cá Hatahata (cá cát Nhật Bản) là nguyên liệu bắt buộc và là “linh hồn” của món lẩu. Cá Hatahata là đặc sản mùa đông, chỉ có thể đánh bắt ở vùng biển Nhật Bản vào khoảng tháng 11 đến tháng 12.
Phần thịt trắng phau, béo, rất ít xương dăm. Đặc biệt, những con cá cái mang bụng trứng ngập ngụa, khi nhai tạo tiếng sột soạt (gọi là trứng Buriko) ăn rất vui miệng.
Vì Hatahata là loài cá sống ở độ sâu khoảng 500m dưới lòng biển và sản lượng đánh bắt những năm gần đây khá ít, nên ngoài tỉnh Akita ra thì loại cá này không được nhiều người biết đến và món lẩu này cũng vậy.
Khi thưởng thức lẩu Shottsuru, Quý vị sẽ cảm nhận được vị ngọt tự nhiên của thịt cá tươi hòa quyện hoàn hảo với nước súp lẩu đậm đà, thơm nồng mùi cá lên men chín muồi.
Lẩu cá chày (あんこう鍋)
Lẩu cá chày là món lẩu địa phương huyền thoại vào mùa đông, đặc biệt nổi tiếng tại các tỉnh ven biển Nhật Bản như Ibaraki.
Người ta thường dùng nước dùng miso hoặc nước tương dashi nấu cùng thịt cá, da cá, gan cá và các loại rau nấm.
Đối với món lẩu cá chày này có thể nói linh hồn của nước lẩu phụ thuộc vào phần gan cá. Khi nấu lẩu cá chày theo kiểu truyền thống (Dobu-jiru), người ta sẽ nghiền nhuyễn gan cá tươi trực tiếp vào nồi rồi xào lên trước khi đổ nước dùng vào. Gan cá mùa đông tan chảy ra sẽ tạo nên vị béo ngậy, ngọt đậm đà đặc trưng. Nó tạo ra
một hương vị gây nghiện đến mức người ăn sẽ không thể dừng đũa cho tới khi húp cạn đến những giọt nước cuối cùng. Gan cá để nguyên miếng nấu chín ăn đã vô cùng béo ngậy, nhưng hòa vào nước dùng lại càng tuyệt hảo.
Mỗi lần nấu lẩu cá chày, tôi thường mua hẳn 2 con rồi lấy gan của 1 con đem tán nhuyễn vào nước lẩu, gan của con còn lại thì giữ nguyên miếng thả vào nồi.
Nấu lẩu hết 2 con thì quá nhiều, nên tôi sẽ lấy bớt một phần thịt đem chiên, vậy là lại có thêm món cá chiên giòn.
Nói thật món lẩu cá chày này xuất sắc đến mức nếu bay hẳn sang Nhật chỉ để thưởng thức thì tôi thấy cũng không phí tiền vé máy bay chút nào .
Ichigo-ni (いちご煮)
Ichigo-ni là một món canh hải sản cao cấp truyền thống vô cùng nổi tiếng của vùng Hachinohe và bờ biển Sanriku thuộc tỉnh Aomori, miền Bắc Nhật Bản.
Dù tên gọi của món ăn này dịch theo nghĩa đen là “Dâu tây nấu”, nhưng điều thú vị là món canh này hoàn toàn không chứa quả dâu tây nào. Mà đây là món canh có vị muối thanh nhẹ với sự kết hợp của hai loại hải sản vô cùng đắt đỏ và bổ dưỡng chính là nhím biển (Uni) và bào ngư (Awabi).
Tên gọi thơ mộng này xuất phát từ chính vẻ ngoài của món ăn: Khi nhím biển màu cam hồng chìm nổi trong làn nước súp có màu trắng đục nhẹ (do tinh chất từ bào ngư tiết ra), người Nhật liên tưởng hình ảnh đó giống như những quả dâu tây dại đang ẩn hiện trong màn sương buổi sớm.
Nhím biển của Nhật vốn đã là tuyệt phẩm ngay cả khi ăn sống, khi được nấu chín, độ ngọt lại càng tăng lên gấp bội, kết hợp cùng bào ngư được hầm mềm, tạo thành một món ăn thượng hạng.
Ngoài ra, vùng Kansai nổi tiếng với lẩu cá nóc (Fugu), còn khu vực Hakata thuộc Kyushu thì trứ danh với lẩu lòng bò (Motsunabe).
Tuy nhiên, vì những món này đã quá nổi tiếng và nguyên liệu dễ tìm hơn, nên có lẽ có thể ăn được ở nhiều quốc gia khác ngoài Nhật Bản.
Riêng 3 món lẩu thượng hạng mà tôi giới thiệu ban nãy là những hương vị đặc biệt khó lòng tìm thấy ở các nhà hàng Nhật tại nước ngoài.
Thử tưởng tượng bên ngoài là những bông tuyết lặng lẽ rơi xuống giữa mùa đông trắng xóa của Nhật Bản, được quây quần bên nồi lẩu nghi ngút khói và thưởng thức hương vị của biển cả…
Hơi ấm lan dần khắp cơ thể, đến mức người ta thậm chí còn bắt đầu yêu luôn cả cái lạnh của mùa đông.
Nếu có dịp du lịch Nhật Bản vào mùa đông, đừng chỉ ghé thăm những địa điểm nổi tiếng. Hãy thử tìm đến những món lẩu chỉ có thể thưởng thức tại chính vùng đất ấy.
Biết đâu chỉ một nồi lẩu thôi cũng đủ để biến mùa đông Nhật Bản trở thành ký ức mà chúng ta sẽ không bao giờ quên.
Tác giả: Abe Kengo
Biên dịch: Lê Phương Kỳ


