Một nửa thu nhập mất trắng vì thuế? Hệ thống thuế “địa ngục” của Nhật Bản

Thứ Sáu 08/05/2026 | 0:31 Sáng

Một nửa thu nhập mất trắng vì thuế?

Hệ thống thuế “địa ngục” của Nhật Bản

“Chẳng ai muốn đóng thuế cả, dù biết không thể đưa mức thuế về con số 0…”.

Đó là nỗi lòng chung của người dân trên toàn thế giới.

Tại Nhật Bản, hiện nay tỷ lệ gánh nặng của người dân (bao gồm cả thuế và bảo hiểm xã hội) đã chạm mức trung bình 46,2%.

Điều gì đang xảy ra ở đất nước này khi bạn nỗ lực kiếm tiền nhưng lại bị “tận thu” nặng nề đến vậy?

Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nói về mảng tối lớn nhất của Nhật Bản: Tỷ lệ gánh nặng quốc dân.

Nếu tính cả các khoản cá nhân phải trả lẫn các khoản doanh nghiệp phải đóng, con số này thực sự khủng khiếp. Nghe xong, có lẽ những vị độc giả đang có ước mơ định cư ở Nhật, có thể sẽ lung lay dự định của mình.

Ở Nhật, từng loại thuế riêng lẻ không hẳn quá cao, nhưng khi cộng dồn vô số loại thuế khác nhau, cùng với những khoản không mang tên “thuế” nhưng mang tính bắt buộc, chúng ta sẽ có con số nêu trên.

Đầu tiên là Thuế thu nhập. Giống như nhiều nước, Nhật áp dụng lũy tiến: thu nhập càng cao, tỷ lệ đóng càng lớn.

Ngoài ra còn có Thuế cư trú (thuế địa phương) phải nộp cho nơi mình sinh sống.

Bên cạnh đó, tuy không gọi là ‘thuế’, nhưng các khoản Bảo hiểm xã hội là thứ bị bắt buộc trích thu y hệt thuế.

Bao gồm: Bảo hiểm y tế quốc dân, lương hưu, bảo hiểm thất nghiệp… Cộng dồn lại thành một số tiền khổng lồ.

Thế mạnh của Nhật là hệ thống bảo hiểm y tế tốt, giúp chi phí khám chữa bệnh rẻ khi cần thiết. Tuy nhiên, người trẻ rất ít khi đi bệnh viện. Số tiền thu được từ người trẻ thực chất đang dùng để nuôi người già.

Việc người già ốm đau có chỗ dựa là điều đáng quý, nhưng vấn đề nằm ở chỗ ngay cả những người già khỏe mạnh cũng coi bệnh viện là nơi tụ tập. Chỉ vì… khi đến đó họ có thể gặp gỡ bạn bè và cảm thấy đỡ cô đơn.

Tiếp theo là Lương hưu.

Đây vốn là chế độ để đảm bảo cuộc sống khi về già. Nhưng hiện nay, với những người hiện dưới 50 tuổi, có ý kiến cho rằng trong tương lai họ sẽ không được nhận lại đủ số tiền mình đã đóng. Số tiền nhận được sẽ bị cắt giảm đến mức không đủ để sống.

Như vậy đồng nghĩa với họ đang đóng tiền để nuôi người già hiện tại, nhưng đến lượt mình thì lại không được hỗ trợ tương xứng.

Ở các nước Bắc Âu, dù thuế suất có thể cao hơn Nhật, nhưng hệ thống lương hưu và y tế của họ không bị phá vỡ, thậm chí học phí đại học còn được miễn phí.

So với họ, dù Nhật không phải là nơi có thuế suất cao nhất thế giới, nhưng lợi tức sau khi đóng thuế lại hoàn toàn khác biệt.

Chưa hết, mua sắm thì mất 10% Thuế tiêu thụ.

Khi qua đời, muốn để lại tài sản cho con cái thì phải chịu Thuế thừa kế lên đến tối đa 55%.

Sống cũng đóng thuế, chết cũng đóng thuế.

Sau thảm họa động đất lớn, một loại thuế phục hồi cũng được áp dụng, hiện chiếm khoảng 2,1% thu nhập.

Nếu hút thuốc, thì 51,7% giá trị số tiền bỏ ra mua gói thuốc là tiền thuế.

Trong đó bao gồm cả tiền trả nợ cho Đường sắt Quốc doanh trước đây (nay là JR).

Trong khi những người hút thuốc ở Okinawa – những người thậm chí chưa bao giờ đi tàu hỏa – vẫn phải gánh khoản nợ này.

Quả thực Nhật Bản chẳng khác gì một quốc gia “địa ngục thuế” với khoảng 50 loại thuế khác nhau. Và một khi một chế độ thuế đã được lập ra, thì hầu như không bao giờ giảm thuế, thay vào đó là tung ra vài khoản trợ cấp tạm thời để xoa dịu dân chúng.

Nếu là ở quốc gia khác, những điều này chắc chắn sẽ dẫn đến biểu tình, thậm chí là đảo chính. Nhưng người Nhật hiền lành vẫn đang âm thầm chịu đựng.

Nhật Bản – một đất nước với nhiều mảng tối đáng suy ngẫm. Hy vọng Thủ tướng Takaichi sẽ có thể thay đổi được tình hình này.

Sau khi đã hiểu rõ hơn về Nhật Bản, liệu Quý vị có còn muốn sống ở đây như trước nữa không?

Tác giả: Abe Kengo

Biên dịch: Lê Phương Kỳ