Nhật Bản chao đảo trong vấn đề liên quan đến người nước ngoài. Lỗi tại chính trị và truyền thông.

Nhật Bản chao đảo trong vấn đề liên quan đến người nước ngoài.

Lỗi tại chính trị và truyền thông.

Trước đây, Nhật Bản là nơi người nước ngoài tương đối dễ tìm việc làm và có mối quan hệ tốt đẹp với người bản xứ. Tuy nhiên, hiện nay các thế lực bài ngoại đang trỗi dậy, tạo ra hố sâu ngăn cách giữa người Nhật và người nước ngoài.

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng này nằm ở chính phủ Nhật Bản.

Xin mời Quý vị theo dõi nội dung để hiểu rõ hơn về vấn đề này!

Vấn đề nan giải hiện nay chính là thực trạng người nước ngoài dù phạm tội nhưng lại thường không bị truy tố.

Nhật Bản là quốc gia thượng tôn pháp luật và ai phạm tội cũng phải bị bắt, nhưng trên thực tế, các phán quyết dành cho người nước ngoài thường có xu hướng nhẹ tay hơn một cách đáng ngạc nhiên.

Tại Nhật Bản, số vụ tội phạm do người nước ngoài thực hiện đang ngày càng gia tăng. Hiện nay, xét theo quốc tịch, thật đáng tiếc khi phải nói tội phạm người Việt Nam đang tăng mạnh, chiếm tới 32,6% tổng số vụ phạm tội của người nước ngoài. Đứng thứ hai là người Trung Quốc với 16,1%.

Điều đáng nói là cộng đồng người Trung Quốc tại Nhật có khoảng 930 nghìn người, còn người Việt khoảng 660 nghìn người. Vì vậy con số này khiến xã hội Nhật đặc biệt chú ý.

Tuy nhiên tính chất tội phạm lại rất khác nhau.

Các vụ liên quan đến người Việt phần lớn là trộm cắp vặt, làm thêm quá giờ hoặc cư trú bất hợp pháp.

Trong khi đó, nhiều vụ của người Trung Quốc lại liên quan đến đột nhập trộm cắp hay tội phạm có tổ chức. Nói cách khác, người Việt có số vụ nhiều hơn nhưng mức độ nghiêm trọng trong các vụ án của người Trung Quốc lại cao hơn.

Ngoài ra, trong xã hội Nhật hiện đang lan rộng nhận thức rằng sau khi bị cảnh sát bắt giữ, nhiều người nước ngoài cuối cùng lại không bị truy tố.

Điều này cũng liên quan lớn đến cơ chế hoạt động của cảnh sát.

Sau khi bắt nghi phạm, cảnh sát phải thu thập chứng cứ để tiến hành truy tố. Nhưng do thiếu nhân lực phiên dịch trầm trọng nên quá trình điều tra đối với người nước ngoài thường bị kéo dài hoặc không đủ chứng cứ để xử lý.

Kết quả là tại những khu vực như thành phố Kawaguchi thuộc tỉnh Saitama, số lượng người Kurd cư trú bất hợp pháp gia tăng nhanh chóng và tình hình trị an trong khu vực bắt đầu xấu đi, khiến người dân địa phương ngày càng bất an.

Tuy nhiên nếu nhìn nhận một cách công bằng thì phần lớn các vụ “tội phạm người nước ngoài” thực chất liên quan đến vấn đề cư trú hoặc vi phạm lao động. Nếu chỉ tính những tội hình sự thông thường thì tỷ lệ phạm tội của người nước ngoài không khác quá lớn so với người Nhật.

Nói cách khác, không phải người nước ngoài nào cũng nguy hiểm hay chỉ biết phạm tội.

Vấn đề nằm ở chỗ truyền thông Nhật thường khai thác rất mạnh các vụ việc do người nước ngoài gây ra, kể cả những vụ nhỏ.

Điều này vô tình tạo nên cảm giác rằng “người nước ngoài đang làm Nhật Bản mất an toàn”.

Và chính điều đó đã khiến nhiều người hiểu sai.

Đại đa số người nước ngoài tại Nhật đều sống nghiêm túc.

Người Việt Nam cũng vậy. Phần lớn đều chăm chỉ làm việc, gửi tiền về cho gia đình và cố gắng xây dựng cuộc sống ổn định.

Thế nhưng chỉ cần một nhóm nhỏ phạm tội, truyền thông sẽ đưa tin rầm rộ, và cuối cùng cả cộng đồng người Việt lại bị nhìn bằng ánh mắt tiêu cực.

Hệ quả là chính phủ Nhật bắt đầu muốn siết chặt việc tiếp nhận lao động nước ngoài theo diện kỹ năng đặc định.

Hiện nay, người Việt Nam chiếm tới 44% số lao động diện kỹ năng đặc định tại Nhật.

Indonesia đứng thứ hai nhưng chỉ khoảng 20%.

Có thể nói rất nhiều ngành nghề tại Nhật đang phụ thuộc vào lực lượng lao động Việt Nam.

Trong bối cảnh đồng yên mất giá và dân số lao động thiếu hụt nghiêm trọng, những người lao động ấy vốn là sự tồn tại vô cùng quan trọng đối với nền kinh tế Nhật Bản. Nhưng do những bất cập trong chính sách cùng với các thông tin mang tính kích động từ truyền thông, bầu không khí xã hội lại đang dần thay đổi theo hướng tiêu cực.

Điều khiến nhiều người Nhật phản ứng mạnh hơn nữa là đúng vào thời điểm nhạy cảm này, chính phủ lại tuyên bố muốn tăng cường tiếp nhận người nhập cư từ các quốc gia châu Phi.

Tại sao lại là châu Phi?

Chính phủ gần như không đưa ra lời giải thích rõ ràng nào.

Kết quả là làn sóng phản đối bùng lên mạnh mẽ và kế hoạch buộc phải tạm dừng.

Người dân Nhật hiện cảm thấy rằng họ không còn hiểu chính phủ thực sự muốn đất nước đi theo hướng nào nữa.

Thực tế cho thấy, ngay cả ở châu Âu, rất ít quốc gia được xem là thành công hoàn toàn với chính sách nhập cư.

Nhưng Nhật Bản lại đang rơi vào tình thế khó xử. Nền kinh tế cần lao động nước ngoài để duy trì hoạt động, trong khi xã hội lại ngày càng lo lắng về các vấn đề an ninh và văn hóa.

Và giữa sự hỗn loạn đó, điều bị chỉ trích nhiều nhất chính là sự thiếu rõ ràng trong chính sách của chính phủ, cùng cách truyền thông liên tục phóng đại các vụ án liên quan đến người nước ngoài.

Phạm tội vốn dĩ đã là hành vi sai trái, chưa kể đến việc phạm tội ở nước ngoài còn gây ra nhiều hệ luỵ hơn. Không chỉ bản thân phải chịu trách nhiệm mà còn kéo theo cả việc những đồng bào cùng chung quốc tịch cũng bị ảnh hưởng, bị đánh đồng và xa lánh.

Chính vì vậy mà hiện nay rất nhiều người nước ngoài đang sống và làm việc nghiêm túc tại Nhật trở nên khó sống hơn mỗi ngày.

Những người nước ngoài đến làm việc, sinh sống tại Nhật cần có ý thức hơn trong việc tuân thủ pháp luật và tôn trọng xã hội Nhật Bản. Đổi lại, phía Nhật Bản cũng cần xây dựng một hệ thống công bằng hơn, chỉ tiếp nhận những người thực sự nghiêm túc, đồng thời xử lý tội phạm một cách minh bạch và công bằng. Nếu không, dù chung sống trong cùng một xã hội thì khoảng cách giữa người Nhật và người nước ngoài vẫn sẽ còn tiếp tục lớn dần hơn nữa.

Tác giả: Abe Kengo

Biên dịch: Lê Phương Kỳ

• châu Phi
• chính phủ
• Japan
• japo
• người nước ngoài
• Nhập cư
• phạm tội
• truyền thống