Bí mật về sân bay được xây ngay trên biển của Nhật Bản
Bí mật về sân bay được xây ngay trên biển của Nhật Bản
Một sân bay sau khi hoàn thành sẽ được đưa vào vận hành. Công trình đã xây xong, máy bay bắt đầu cất và hạ cánh, hành khách ra vào tấp nập – về cơ bản, đó là thời điểm quá trình xây dựng khép lại.
Nhưng ở Nhật Bản có một sân bay đi ngược hoàn toàn với lẽ thường ấy. Dù đã khánh thành và đi vào hoạt động nhưng cho đến nay, nơi đây vẫn không ngừng được thi công.
Đó chính là Sân bay quốc tế Kansai ở Osaka. Có lẽ nhiều người trong chúng ta cũng từng sử dụng sân bay này. Nhìn bên ngoài, đây là một sân bay đã hoàn thiện. Nhưng trên thực tế, nó vẫn luôn trong tình trạng “chưa hoàn thành” – bởi công việc xây dựng và gia cố vẫn liên tục diễn ra.
Sân bay quốc tế Kansai bắt đầu được đưa vào sử dụng từ năm 1994. Đây là một sân bay được xây dựng giữa biển bằng cách lấn biển, nhưng nền địa chất tại khu vực này lại không thực sự vững chắc.
Bên dưới sân bay là một lớp đất sét dày chứa rất nhiều nước. Trước khi xây dựng, người ta đã cố gắng rút một lượng lớn nước ra khỏi lớp đất này, nhưng vẫn không thể loại bỏ hoàn toàn. Và khi một công trình khổng lồ như sân bay được xây dựng bên trên, chính trọng lượng của nó sẽ khiến nền đất tiếp tục lún xuống.
Vì vậy, ngay từ đầu, sân bay đã được xây dựng và vận hành với giả định rằng nền đất sẽ tiếp tục sụt lún theo từng năm, đồng nghĩa với việc các biện pháp đối phó cũng phải được tiến hành liên tục.
Nói cách khác, sân bay đã hoàn thành, đã đi vào hoạt động, nhưng lại… chưa bao giờ thực sự hoàn thành. Đây quả là một công trình hy hữu.
Dự án này được chia làm hai giai đoạn xây dựng (hai hòn đảo nhân tạo).
Cho đến nay, đảo nhân tạo của giai đoạn 1 đã lún tối đa khoảng 13,7 mét, trong khi đảo của giai đoạn 2 thậm chí đã lún tới 17,67 mét. Và điều đáng chú ý là ngay tại thời điểm hiện tại, quá trình sụt lún vẫn chưa dừng lại.
Toàn bộ sân bay hiện chỉ cao hơn khoảng từ 5 đến 8 mét so với mực nước biển, thậm chí có những khu vực chỉ còn cách mặt nước vỏn vẹn 1,4 mét. Với độ cao như vậy, nếu không có các biện pháp kiểm soát liên tục, công trình hoàn toàn có nguy cơ bị biển nhấn chìm theo thời gian.
Dù vậy, sân bay vẫn đang được hoạt động một cách an toàn và bình thường. Lý do là bởi công việc gia cố và điều chỉnh nền móng vẫn luôn được tiến hành.
Thực tế, hiện tượng sụt lún này đã được dự đoán ngay từ khi bắt đầu xây dựng. Vì vậy, các cột chống đỡ của sân bay đều được trang bị kích thủy lực (jack). Nền đất không lún đồng đều ở mọi vị trí, nhưng hệ thống có thể tự động phát hiện độ nghiêng của công trình và tiến hành kích nâng ở những vị trí cần thiết.
Tuy nhiên, kích thủy lực cũng có giới hạn về độ cao. Vì vậy, tại những khu vực bị lún mạnh, người ta còn phải thực hiện một phương pháp khác nữa là đắp thêm đất từ phía trên, rồi mới hạ kích xuống để tiếp tục điều chỉnh độ cao của công trình.
Quá trình thi công này vẫn đang diễn ra liên tục.
Về nguyên tắc, sân bay phải được xây dựng trên nền đất ổn định. Ngay cả khi xây dựng ngoài biển, vẫn có những khu vực có nền đất đủ vững chắc. Nhưng khu vực được chọn để xây dựng sân bay Kansai rõ ràng không thuộc trường hợp đó. Việc cố chấp xây dựng ở đây sẽ là một thử thách lớn mà ngay từ đầu ai cũng biết rõ.
Vậy tại sao người Nhật lại chấp nhận chọn con đường gian khổ là xây dựng sân bay trên biển?
Câu trả lời chính là để việc hạn chế ảnh hưởng đến khu vực dân cư xung quanh, đặc biệt là tiếng ồn.
Những chiếc máy bay khổng lồ có tiếng động cơ vô cùng lớn. Khi cất và hạ cánh, tiếng ồn có thể đạt khoảng 90–100 decibel (dB). Mức độ này tương đương với tiếng còi xe ô tô inh ỏi hoặc tiếng tàu hỏa chạy qua dưới gầm cầu vượt.
Đó cũng là lý do nhiều sân bay được xây dựng cách xa khu vực đô thị để bảo vệ sự yên tĩnh của thành phố. Nhưng khi sân bay nằm quá xa trung tâm, vấn đề giao thông và khả năng tiếp cận lại trở nên bất tiện.
Chưa kể, phần lớn các sự cố liên quan đến máy bay thường xảy ra trong quá trình cất cánh và hạ cánh. Nếu sân bay nằm gần khu dân cư đông đúc, thiệt hại thứ cấp xảy ra cho người dân sẽ rất nghiêm trọng.
Để giải quyết đồng thời nhiều vấn đề cùng một lúc – từ tiếng ồn, giao thông cho đến an toàn – Nhật Bản đã lựa chọn vượt qua thử thách để xây dựng một sân bay trên biển.
Có thể nói, đây là một kiểu tư duy rất “Nhật Bản” – cầu kỳ, cực đoan đến mức gần như ám ảnh với việc tìm ra giải pháp cho mọi vấn đề.
Tuy nhiên, sân bay này cũng từng trải qua một sự cố lớn.
Dù vậy, sự cố đó không liên quan đến việc sân bay bị sụt lún, mà lại xảy ra ở cây cầu nối sân bay với đất liền.
Năm 2018, một cơn bão lớn đổ bộ trực tiếp vào khu vực. Một tàu chở dầu cỡ lớn đang neo đậu đã bị dòng nước và gió bão cuốn trôi, rồi đâm vào cây cầu. Tuyến đường sắt và đường bộ đều bị gián đoạn, khiến khoảng 7.800 người mắc kẹt tại sân bay, không thể rời đi.
Thế nhưng, điều kỳ diệu là không có ai bị thương.
Mặc dù đây là một tai nạn cực kỳ hy hữu và bất ngờ, nhưng ngay sau đó các biện pháp đối phó đã tiếp tục được bổ sung. Chẳng hạn như như cấm tàu thuyền đi vào khu vực khi có bão đang đến gần.
Dù xảy ra tình huống nào, tìm cách đối phó và giải quyết luôn là tác phong của người Nhật. Trong bối cảnh đó thì với những vấn đề đã được dự đoán ngay từ đầu như chuyện nền đất sụt lún, họ chỉ đơn giản coi đó là chuyện nhỏ.
Sân bay quốc tế Kansai có thể trông giống như bất kỳ sân bay hiện đại nào khác. Máy bay vẫn đều đặn cất và hạ cánh, hành khách vẫn vội vã kéo vali qua những nhà ga rộng lớn, và mọi hoạt động vẫn diễn ra gần như bình thường. Nhưng bên dưới khung cảnh tưởng chừng ổn định ấy, nền đất vẫn đang từng ngày thay đổi.
Một sân bay được xây dựng trên biển, trên một nền đất biết trước sẽ sụt lún, rồi được duy trì bằng những công trình điều chỉnh và gia cố không bao giờ thực sự kết thúc. Có lẽ chính điều đó đã làm nên sự đặc biệt của nơi này.
Đôi khi, kỹ thuật không phải là tạo ra một công trình có thể đứng yên mãi mãi, mà là biết trước nó sẽ thay đổi và tìm cách để nó tiếp tục tồn tại an toàn trong sự thay đổi ấy.
Vì thế, nếu có dịp đặt chân đến Sân bay quốc tế Kansai, hãy thử nhìn nơi này thêm một lần nữa Quý vị nhé! Tôi tin rằng sau câu chuyện này Quý vị sẽ có thêm một góc nhìn khác hơn về công trình này của Nhật Bản.
Tác giả: Abe Kengo
Biên dịch: Maeri Phương Kỳ
