Ký ức về trận động đất còn lưu lại nơi ga Tokyo và câu chuyện về những người thợ thủ công đáng được hậu thế trân trọng
Ký ức về trận động đất còn lưu lại nơi ga Tokyo và câu chuyện về những người thợ thủ công đáng được hậu thế trân trọng
Tokyo là vùng đất có vô số địa điểm tham quan hấp dẫn thu hút rất nhiều khách du lịch đến từ khắp nơi trên thế giới. Và giữa nhịp sống hiện đại hối hả của vùng đất ấy, có một công trình vẫn lặng lẽ lưu giữ dấu ấn của hơn một thế kỷ lịch sử. Đó chính là tòa nhà ga Marunouchi với kiến trúc gạch đỏ cổ kính của ga Tokyo.
Được khánh thành vào năm 1914, công trình mang vẻ đẹp vừa bề thế, vừa trầm mặc này gợi nhớ về một Nhật Bản trong buổi giao thời. Khi văn hóa phương Tây du nhập mạnh mẽ và mở ra một chương mới trong hành trình hiện đại hóa đất nước.
Thế nhưng, đằng sau vẻ đẹp tưởng chừng bất biến ấy là những câu chuyện ít người biết đến, về một thảm họa thiên nhiên, những viên ngói tưởng chừng đã mất và tâm huyết của những người thợ đã nỗ lực gìn giữ di sản cho các thế hệ mai sau.
Hôm nay, chúng ta hãy cùng khám phá câu chuyện đặc biệt ẩn sau những viên ngói trên mái ga Tokyo.
Hơn 100 năm kể từ ngày xây dựng, ga Tokyo hiện được xếp vào danh mục Tài sản Văn hóa Quan trọng của Nhật Bản và đã trải qua nhiều đợt trùng tu.
Năm 1945, phần tầng ba của tòa nhà bị phá hủy trong các cuộc không kích thời chiến, buộc người ta phải tháo dỡ phần còn lại và chuyển công trình thành tòa nhà hai tầng.
Đến năm 2007, dự án cải tạo được khởi công với mục tiêu khôi phục lại cấu trúc 3 tầng ban đầu. Công trình cải tạo này chính thức hoàn thành vào năm 2012.
Thế nhưng, vào giai đoạn cuối của quá trình thi công này, cụ thể là ngày 11 tháng 3 năm 2011, một trận đại địa chấn khủng khiếp đã đổ bộ và tàn phá vùng Tohoku, miền Đông Bắc Nhật Bản.
Trận động đất kéo theo sóng thần đã cuốn trôi nhiều khu vực ven biển Tohoku.
Toàn bộ số ngói dự kiến sử dụng cho công trình trùng tu ga Tokyo cũng bị vùi lấp trong bùn đất.
Những viên ngói này được chế tác từ đá tự nhiên khai thác và cắt gọt cẩn thận. Nên nếu muốn sản xuất mới lại một số lượng lớn như vậy, quá trình ấy sẽ mất rất nhiều thời gian. Như vậy thì tiến độ công trình chắc chắn không thể kịp.
Khi đó, đã có những ý kiến đề xuất rằng có thể nhập khẩu loại ngói làm từ đá tương tự ở nước ngoài về thay thế. Tuy nhiên, ga Tokyo là biểu tượng của Tokyo, thậm chí là một biểu tượng của cả Nhật Bản. Vì vậy, những người thực hiện dự án mong muốn công trình được hoàn thiện bằng vật liệu có nguồn gốc từ chính đất nước mình.
Cuối cùng, họ quyết định tìm cách thu hồi toàn bộ số ngói bị vùi dưới lớp bùn sau thảm họa.
Một lực lượng đông đảo đã tập hợp lại. Họ bắt đầu một công việc vô cùng thầm lặng và nhọc nhằn chính là mò mẫm nhặt từng viên ngói đang bị chôn vùi sâu dưới lớp bùn lầy.
Sau khi được thu gom, từng viên ngói đều phải trải qua quá trình làm sạch kỹ lưỡng để loại bỏ muối từ nước biển. Những viên có nguy cơ suy giảm độ bền do chịu va đập cũng không thể tiếp tục sử dụng. Vì thế, các nghệ nhân và thợ thủ công đã kiểm tra cẩn thận từng viên một trước khi quyết định giữ lại.
Và rồi cuối cùng, diện mạo ga Tokyo Marunouchi mà chúng ta nhìn thấy ngày nay đã được hoàn thiện, biểu tượng kiêu hãnh của Tokyo đã được tái sinh.
Đây chính là diện mạo nguyên bản từ 110 năm trước, được khôi phục gần như nguyên vẹn. Một trong những công trình kiến trúc hiện đại mang phong cách phương Tây có quy mô lớn nhất Nhật Bản
Ga Tokyo không chỉ là một công trình kiến trúc nổi tiếng, mà còn đan xen sâu sắc với dòng chảy lịch sử hiện đại của Nhật Bản.
Vào năm 1921, một vụ ám sát thủ tướng đã xảy ra tại đây. Ngày nay, ngay bên ngoài cổng soát vé phía Nam Marunouchi, người ta vẫn giữ lại một biểu tượng nhỏ có hình ô vuông, có kích thước khoảng 6cm mỗi cạnh, để đánh dấu vị trí xảy ra vụ việc.
Đến năm 1930, một thủ tướng khác cũng bị ám sát bằng súng. Dấu tích nhỏ để ghi lại địa điểm xảy ra vụ việc ấy cũng vẫn được lưu giữ tại nhà ga.
Nhật Bản đã trải qua những biến động dữ dội trên hành trình hiện đại hóa. Vòng quay của lịch sử diễn ra dồn dập, từ tiếp thu văn hóa phương Tây, bước vào chiến tranh, rồi thất bại, tái thiết và cuối cùng hướng đến hòa bình như ngày nay.
Tòa nhà ga đã lặng lẽ chứng kiến tất cả những đổi thay ấy. Và trên mái nhà ga, những viên ngói đá Nhật Bản màu đen, phủ bụi thời gian, vẫn tiếp tục thực hiện sứ mệnh bảo vệ công trình sau khi vượt qua thảm họa động đất và sóng thần.
Từ thời kỳ những đoàn tàu xe lửa chạy bằng hơi nước bắt đầu lăn bánh cho đến ngày nay, khi những đoàn tàu Shinkansen hiện đại liên tục ra vào, ga Tokyo vẫn là nơi giao thoa giữa quá khứ và hiện tại. Mỗi góc của nơi đây đều chất chứa những câu chuyện lịch sử đáng để chúng ta tìm hiểu.
Vì vậy, nếu có dịp ghé thăm ga Tokyo, hy vọng Quý du khách sẽ không chỉ ngắm nhìn vẻ đẹp của một công trình kiến trúc cổ kính, mà còn cảm nhận được những thăng trầm mà Nhật Bản đã trải qua trong hơn một thế kỷ.
Và nếu muốn trải nghiệm nơi đây theo một cách đặc biệt hơn, Quý vị có thể cân nhắc nghỉ lại tại Tokyo Station Hotel, khách sạn nằm ngay bên trong một phần tòa nhà ga lịch sử này.
Biết đâu, một đêm nghỉ giữa không gian kiến trúc hơn 100 năm tuổi sẽ giúp ta cảm nhận lịch sử Nhật Bản theo một cách gần gũi hơn bao giờ hết.
Tác giả: Abe Kengo
Biên dịch: Lê Phương Kỳ
