Tết Trung thu ở Nhật Bản xưa và nay
Tết Trung thu ở Nhật Bản xưa và nay
Những ngày này Việt Nam đang chuẩn bị bước vào mùa Trung thu.
Khắp phố phường, bánh trung thu xuất hiện ngày một nhiều, khiến người ta cảm nhận rõ hơn không khí của mùa thu đang về.
Vậy còn ở Nhật Bản thì sao? Tết Trung thu của Nhật Bản ngày xưa và ngày nay đã thay đổi như thế nào?
Hãy cùng JAPO nhìn lại một nét văn hóa tưởng quen thuộc nhưng lại có những đổi mới thú vị thông qua câu chuyện lần này Quý vị nhé!
Ngày xưa, người Nhật có một phong tục ngắm trăng rất đẹp gọi là お月見 (Otsukimi) – tục ngắm trăng.
Người ta chuẩn bị những viên bánh dango, dâng lên cúng rồi cùng nhau thưởng trăng. Một nghi lễ nhẹ nhàng, thanh tao và rất đỗi Nhật Bản.
Vầng trăng được ngắm vào dịp này được gọi là “中秋の名月” (Chushu no Meigetsu) – “vầng trăng đẹp đêm Trung thu”, bởi người xưa tin rằng đây là thời điểm có thể nhìn thấy vầng trăng đẹp nhất trong năm.
Từng có một câu chuyện rất nổi tiếng về đại văn hào Nhật Bản Natsume Soseki.
Người ta kể rằng khi dịch câu tiếng Anh “I love you”, ông đã chuyển nó thành:
“月が綺麗ですね – (Tsuki ga kirei desu ne!)
Tạm dịch: – “Trăng đêm nay đẹp thật.”
Như JAPO từng giới thiệu, trong văn hóa Nhật Bản, người ta đôi khi không thể nói lời yêu một cách trực tiếp, mà gửi gắm tình cảm qua những lời nói đầy ẩn ý.
Chuyện mặt trăng xuất hiện trong cách tỏ tình cho thấy ngày xưa, ánh trăng từng mang trong mình một vẻ đẹp và sự huyền bí đến nhường nào.
Nhưng dù sao thì đó đã là câu chuyện của ngày xưa.
Trở lại với Nhật Bản thời hiện đại.
Ngày nay, phố xá sáng đèn cho đến tận khuya. Những tòa nhà cao tầng bao quanh, và người ta dần không còn thói quen ngẩng đầu lên nhìn bầu trời nữa.
Thật đáng tiếc khi truyền thống ngắm trăng đẹp đẽ của Nhật Bản từ thuở xưa đang dần phai nhạt và gần như biến mất trong đời sống của người Nhật hiện nay.
Thế nhưng rồi, một thứ khác đã xuất hiện, đó là Tsukimi Burger – Bánh mì kẹp Thưởng trăng – một dòng sản phẩm burger giới hạn theo mùa nổi tiếng nhất của chuỗi thức ăn nhanh McDonald’s tại Nhật Bản.
McDonald’s đã ví hình ảnh quả trứng ốp la tròn như mặt trăng, rồi kẹp vào bên trong chiếc hamburger và gọi đó là “Tsukimi Burger”.
Một chiến lược quá khéo léo.
Vì chiến dịch này được lặp đi lặp lại hàng năm, dần trở thành thói quen, nên cứ mỗi khi thu về, trong đầu người Nhật lại dấy lên suy nghĩ muốn ăn Tsukimi Burger.
Và tôi cũng là một trong số những người Nhật như vậy.
Dù đã rời Nhật Bản và đang sống ở Việt Nam, nhưng cứ hễ nhìn thấy bánh trung thu là tôi lại nhớ đến món Tsukimi Burger.
Sự thành công này có lẽ đã vượt xa kỳ vọng của, khiến các thương hiệu khác cũng bắt đầu tung ra chiêu trò tương tự.
Không chỉ McDonald’s, hàng loạt các chuỗi cửa hàng burger khác cũng đồng loạt cho ra mắt dòng sản phẩm “Tsukimi” này. Ngay cả các nhà hàng gia đình cũng đặt một cái trứng ốp la lên trên miếng thịt băm hamburg và gọi đó là món “Tsukimi”.
Đúng thật thì bản chất những món này cơ bản chỉ là burger trứng hay thịt băm với trứng thôi. Thế nhưng, bằng việc biến nó thành món ăn giới hạn theo mùa, họ đã tạo ra được một cảm giác “món ăn mùa Trung thu” cho thực khách.
Thực ra chẳng cần phải ăn ngay lúc này, họ cứ đưa nó vào thực đơn cố định quanh năm cũng được, nhưng họ lại cố tình chỉ bán giới hạn theo mùa.
Từ một phong tục ngắm trăng tuyệt đẹp thời xưa, văn hóa Nhật Bản từ lúc nào đã biến ngày lễ này thành niềm đam mê ẩm thực.
Người Nhật đã vô tình biến một phong tục thưởng trăng tuyệt đẹp thành một mùa ăn uống lúc nào không hay.
Đôi khi tôi cũng tự hỏi mình rằng không biết văn hóa Nhật Bản như thế này liệu có ổn không? Nhưng có lẽ, ít nhất thì cụm từ “Tsukimi” vẫn chưa biến mất. Có lẽ như vậy cũng đã là một điều đáng mừng rồi.
Nhân tiện nói về McDonald’s – thương hiệu đã khai sinh ra Tsukimi Burger, tôi xin phép chia sẻ thêm đôi chút.
Vào mùa đông, McDonald’s Nhật Bản lại có một món ăn theo mùa rất nổi tiếng mang tên Gurakoro Burger (Burger croquette gratin). Đây là món bánh mì burger nhân bọc cốm kem hải sản.
Món burger này rất đặc biệt vì từ trong ra ngoài hầu như đều được làm từ tinh bột, tạo nên kết cấu cực kỳ mềm mịn và béo ngậy. Từ vỏ bánh mì, mì macaroni, sốt trắng cho đến vụn bánh mì xù bên ngoài… tất cả đều được làm từ bột mì.
Món ăn này thường chỉ được mở bán trong vòng khoảng một tháng trong năm và luôn được người dân Nhật Bản săn đón nhiệt tình khi mùa đông đến.
Đó là câu chuyện về mùa Trung thu ở Nhật Bản.
Còn Tết Trung thu với truyền thống đã được gìn giữ qua bao thế hệ ở Việt Nam, tôi thật lòng mong rằng nét đẹp ấy sẽ tiếp tục được truyền lại cho những thế hệ mai sau.
Bởi văn hóa không chỉ nằm trong những điều lớn lao. Đôi khi, nó bắt đầu từ một chiếc bánh, một ánh đèn, một đêm rước trăng hay khoảnh khắc cả gia đình cùng ngồi bên nhau và ngước nhìn bầu trời.
Tôi chỉ hy vọng rằng nhiều năm nữa, khi mùa thu về, người Việt Nam vẫn còn nhớ đến Trung thu theo cách của riêng mình, nhưng vẫn sẽ không đánh mất đi nét đẹp truyền thống trong văn hoá.
Tác giả: Abe Kengo
Biên dịch: Maeri Phương Kỳ
-
Kotatsu – chiếc bàn sưởi của mọi gia đình -
Tại sao người Nhật ăn thịt bò sống mà không ăn thịt lợn sống? -
Giải mã vì sao cà ri là một trong những món ăn phổ biến nhất tại Nhật Bản -
Từ vùng đất khắc nghiệt đến trái tim Nhật Bản: Bí ẩn về sự lựa chọn Tokyo -
Trong lòng xã hội già hoá của Toyosu, một cụ già 97 tuổi vẫn đang nướng những chiếc Pizza siêu phẩm -
Trải nghiệm cảm giác ăn uống cùng nhân vật ảo Nhật Bản