Người Nhật yêu mùa lá đỏ có lẽ không chỉ vì vẻ đẹp

Thứ Ba 08/09/2026 | 17:45 Chiều

Người Nhật yêu mùa lá đỏ có lẽ không chỉ vì vẻ đẹp

Mùa hè oi ả rồi cũng dần khép lại. Khi cái nóng bắt đầu dịu lại, đất trời cũng khẽ chuyển mình, nhường chỗ cho mùa thu.

Ở Nhật Bản, khi thu về, những tán cây đang xanh biếc dần khoác lên mình sắc đỏ, sắc vàng. Tương tự như hoa anh đào của mùa xuân, mùa lá đỏ mang đến những khung cảnh đẹp đến nao lòng.

Nhưng có lẽ, điều khiến người Nhật yêu sắc lá thu không chỉ nằm ở vẻ đẹp trước mắt. Đó còn là khoảnh khắc con người cảm nhận rõ hơn sự chuyển giao của các mùa, cũng như cảm nhận được sức sống mãnh liệt của thiên nhiên và vẻ đẹp mong manh của những sinh mệnh đang thay đổi theo đất trời.

Hy vọng câu chuyện này sẽ giúp Quý vị cảm nhận mùa lá đỏ của Nhật Bản theo một cách sâu sắc và dịu dàng hơn.

Với những ai đã hoặc đang học tiếng Nhật, có lẽ từng đã có lần thắc mắc rốt cuộc thì chữ “紅葉 – hồng diệp” nên được đọc như thế nào mới đúng? Thật ra, từ này có hai cách đọc và mang hai ý nghĩa khác nhau.

Cách đọc thứ nhất là こうよう (koyo).

Từ này dùng để chỉ hiện tượng lá cây chuyển sang màu vàng hoặc màu đỏ khi mùa thu đến nói chung, chứ không phải để chỉ một loài thực vật cụ thể nào.

Cách đọc thứ hai là もみじ (momiji).

Đây là từ dùng để chỉ các loài cây thuộc nhóm phong.

Và những tán phong đỏ rực, đẹp như đang cháy lên giữa núi rừng, chính là một trong những hình ảnh tiêu biểu nhất tạo nên vẻ đẹp của mùa lá đỏ.

Vì sao lá mùa thu lại đẹp đến vậy?

Mỗi năm, chúng ta đều có thể ngắm mùa lá đỏ. Nhưng thật ra không phải năm nào lá cũng đẹp như nhau. Những năm mùa hè nóng gay gắt, rồi thời tiết bất ngờ chuyển lạnh, lá cây thường khoác lên những sắc màu rực rỡ, tạo nên những khung cảnh tuyệt vời nhất.

Nói cách khác, để tạo nên một mùa thu tuyệt đẹp, thiên nhiên cần đến sự chênh lệch nhiệt độ thật lớn giữa ngày và đêm.

Ban ngày là cái nóng khiến người ta nhớ lại những ngày hè oi bức đến tưởng như không thể chịu nổi. Đêm xuống lại lạnh buốt, như báo trước một mùa đông đang đến gần. Một ngày mang trong mình hai thái cực của đất trời.

Dĩ nhiên, nếu được lựa chọn, có lẽ ai cũng mong thời tiết sẽ dễ chịu hơn một chút. Thế nhưng, nếu thiếu đi những khắc nghiệt ấy, những chiếc lá có lẽ sẽ chẳng thể nhuộm nên sắc màu đẹp đến vậy.

Thời tiết càng khắc nghiệt thì những chiếc lá càng trở nên rực rỡ, như một món quà mà tạo hoá ban tặng. Cứ như thông qua sắc lá thu tuyệt đẹp, thiên nhiên đang gửi đến lời động viên cho những ngày gian khó đã qua, và lời khích lệ cho những ngày đông lạnh lẽo sắp đến.

Mùa thu ở Nhật Bản không chỉ là mùa của những tán cây nhuộm đỏ. Đó còn là mùa mà vô số sản vật của đất trời bước vào thời điểm ngon nhất.

Trên núi thì có nấm tùng nhung, loài nấm quý mang hương thơm đặc trưng. Ngoài biển, cá thu đao và cá ngừ vằn cũng bước vào giai đoạn ngon nhất.

Sau những ngày hè nóng bức khiến con người mệt mỏi, chán ăn, mùa thu giống như một lời mời tận hưởng niềm vui ẩm thực.

Mùa đông ở Nhật Bản lại vô cùng khắc nghiệt. Một số loài động vật hoang dã như gấu phải ăn thật nhiều trong mùa thu để tích trữ năng lượng, rồi ngủ đông và chờ đến khi mùa xuân trở lại.

Con người thì chẳng thể ngủ đông. Chúng ta vẫn phải làm việc, vẫn phải bước tiếp qua những ngày mùa đông lạnh giá.

Vì thế, mùa thu cũng giống như một khoảng thời gian để chuẩn bị trước khi bước vào những tháng ngày khắc nghiệt nhất trong năm.

Những món ăn ngon của mùa thu có lẽ chính là bữa tiệc cuối cùng trước mùa đông mà thiên nhiên ban tặng con người thay cho lời vỗ về để vượt qua ngày mùa giá lạnh.

Nhưng mùa đông rồi cũng sẽ qua.

Sau khi vượt qua những ngày lạnh giá, mùa xuân lại trở về cùng với những cánh hoa anh đào nhẹ nhàng rơi trong gió.

Nếu mùa lá đỏ là món quà trước khi mùa đông đến, thì hoa anh đào có lẽ chính là phần thưởng dành cho những ai đã kiên cường đi qua mùa đông.

Người ta nói rằng hoa anh đào cũng sẽ không thể nở rộ rực rỡ nếu không trải qua cái lạnh buốt giá của mùa đông.

Thật kỳ lạ…

Những điều khắc nghiệt mà chúng ta muốn tránh né đôi khi lại chính là thứ giúp vẻ đẹp được sinh ra. Thiên nhiên dường như luôn có cách riêng để dạy chúng ta điều ấy.

Thiên nhiên mang đến cho chúng ta những ngày nắng nóng, những đêm giá lạnh, những mùa đông khắc nghiệt. Nhưng đồng thời, thiên nhiên cũng trao tặng chúng ta những sắc màu tuyệt đẹp, những món ăn ngon lành và những mùa xuân đầy hoa.

Như thể sau mỗi thử thách, thiên nhiên lại đặt vào tay chúng ta một món quà như là phần thưởng cho sự cố gắng. Nếu vậy, có lẽ mùa lá đỏ, cũng như hoa anh đào chính là một số trong những phần thưởng mà thiên nhiên trao cho con người sau một năm làm việc vất vả.

Tác giả: Abe Kengo

Biên dịch: Lê Phương Kỳ