Tóm tắt diễn biến chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Thứ Bảy 23/05/2026 | 3:37 Sáng

Tóm tắt diễn biến chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Từ ngày 13 đến ngày 15 tháng 5 năm 2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 3 ngày tới Trung Quốc. Đây là sự kiện ngoại giao thu hút sự chú ý lớn của dư luận quốc tế trong bối cảnh tình hình kinh tế và địa chính trị khu vực có nhiều biến động.

Bên cạnh đó cũng có một số ý kiến cho rằng thông qua chuyến thăm này người ta có thể thấy rõ hai dụng ý từ phía Trung Quốc. Một là muốn chia rẽ mối quan hệ giữa Mỹ và Nhật Bản để kiềm chế Thủ tướng Takaichi của Nhật – người đang giữ lập trường vô cùng cứng rắn. Hai là muốn tận dụng cơ hội này để tăng cường quan hệ với Mỹ, tạo lối thoát cho nền kinh tế Trung Quốc vốn đang rơi vào khủng hoảng trầm trọng.

Tuy nhiên, nếu suy luận theo hướng này thì nhìn vào kết quả trước mắt, không một tính toán nào của Trung Quốc thành công. Ngược lại, cục diện diễn tiến theo hướng hoàn toàn có lợi cho Mỹ và Nhật Bản.

Ngay trước thềm chuyến sang Trung Quốc của Tổng thống Trump, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã có chuyến thăm khẩn cấp tới Nhật Bản vào ngày 12 tháng 5 năm 2026. Tại đây, ông Bessent đã có các cuộc hội đàm riêng với Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và các thành viên nội các.

Dù nội dung chi tiết không được tiết lộ, nhưng ngay sau cuộc gặp đó, Bộ trưởng Bessent đã di chuyển sang Trung Quốc để hội quân cùng phái đoàn của Tổng thống Trump. Điều này chứng tỏ Mỹ và Nhật Bản đã thống nhất quan điểm trước khi bước vào cuộc đàm phán với Trung Quốc.

Mặc dù chi tiết các cuộc thảo luận kín giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình không được công bố toàn bộ. Tuy nhiên, truyền thông Trung Quốc cho biết Bắc Kinh bày tỏ mong muốn Mỹ tôn trọng các nguyên tắc cốt lõi về vấn đề Đài Loan, đồng thời thúc đẩy việc xây dựng một mối quan hệ hợp tác kinh tế song phương ổn định.

Ngược lại, phía Tổng thống Trump rời Trung Quốc mà không đưa ra bất kỳ phát ngôn chi tiết nào về nội dung cuộc gặp.

Khi phái đoàn Mỹ chuẩn bị lên chuyên cơ Không lực Một (Air Force One) để rời Bắc Kinh, một sự việc đã thu hút sự chú ý của truyền thông. Lực lượng an ninh Mỹ đã yêu cầu tất cả các thành viên trong phái đoàn và các phóng viên tháp tùng phải giao nộp lại toàn bộ thẻ tác nghiệp, huy hiệu cài áo và điện thoại tạm thời do phía Trung Quốc phát trong thời gian diễn ra sự kiện. Tất cả các vật dụng này sau đó được bỏ vào thùng rác chuyên dụng dưới chân máy bay.

Mặc dù các chuyên gia mật vụ Mỹ đã khẳng định đây là Quy trình vận hành tiêu chuẩn (SOP) về mặt an ninh bảo mật được áp dụng thường quy khi phái đoàn ngoại giao Mỹ hoạt động tại các quốc gia có rủi ro tình báo cao, nhằm phòng ngừa các thiết bị nghe lén hoặc quét sóng độc hại. Tuy nhiên, sự xuất hiện của một số hình ảnh được cho là những món quà mà Tổng thống Trump, và tất cả các quan chức cấp cao của Mỹ cùng các phóng viên đi cùng đã nhận được từ phía Trung Quốc bị vứt bỏ lan truyền trên mạng những ngày qua đã đẩy dư luận lên cao trào. Nhiều ý kiến cho rằng điều đó cho thấy Tổng thống Trump hoàn toàn không tin tưởng và không xem Trung Quốc là đồng minh.

Theo thông tin rò rỉ, sau khi lên chuyên cơ tổng thống, Tổng thống Donald Trump được cho là đã lập tức gọi điện cho Thủ tướng Takaichi của Nhật Bản ngay trên máy bay.

Được biết mục đích cuộc gọi là để thông báo với Thủ tướng Takaichi rằng ông đã không hề đưa ra bất kỳ lời hứa nào với phía Trung Quốc, bao gồm cả vấn đề Đài Loan.

Nếu đây là sự việc có thật thì việc một tổng thống liên lạc trực tiếp với lãnh đạo của một quốc gia khác ngay từ trên máy bay là chuyện cực kỳ hiếm thấy.

Về phía Trung Quốc, hiện nay quốc gia này đang phải đối mặt với áp lực từ tình trạng suy thoái kinh tế và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng. Nhiều ý kiến cho rằng mức tăng trưởng mà chính phủ Trung Quốc công bố không phản ánh đúng thực tế. Trong bối cảnh bất mãn với chính quyền ngày càng gia tăng, Bắc Kinh được cho là muốn dùng vấn đề xâm lược Đài Loan để chuyển hướng sự chú ý của người dân.

Tuy nhiên, có vẻ như Tổng thống Trump đang củng cố lập trường bảo vệ Đài Loan bằng cách tăng cường xuất khẩu vũ khí Mỹ cho Đài Loan và phối hợp với Nhật Bản để bảo vệ hòn đảo này.

Về phía Nhật Bản, trước áp lực từ các lệnh hạn chế xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc, Nhật Bản đã và đang chủ động đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Tokyo hiện đang tăng cường hợp tác và tìm kiếm nguồn cung thay thế từ các quốc gia như Việt Nam, Úc, đồng thời thúc đẩy năng lực khai thác khoáng sản ngay trong nội địa.

Vì vậy, quân bài chiến lược này của Trung Quốc nhiều khả năng cũng sẽ mất đi tác dụng.

Chung quy lại, nếu như cuộc gặp này thực sự là toan tính từ phía Trung Quốc thì kết quả cho thấy âm mưu chia rẽ liên minh Mỹ – Nhật của Trung Quốc đã thất bại thảm hại. Mỹ và Nhật không những thảo luận trước với nhau, mà ngay sau cuộc hội đàm, kết quả cũng được thông báo lại cho nhau ngay lập tức.

Trung Quốc đã dành sự đón tiếp nồng hậu ở cấp quốc trưởng cho Tổng thống Trump, nhưng đổi lại, thể diện của họ đã hoàn toàn bị hủy hoại. Liệu trong thời gian tới, Bắc Kinh có còn duy trì được thái độ ngạo nghễ này nữa hay không?

Việt Nam cũng là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng lớn từ Trung Quốc. Do đó, chúng ta cần tiếp tục theo dõi sát sao những bước đi sắp tới của ba quốc gia Trung Quốc, Mỹ và Nhật Bản để nắm bắt kịp thời thông tin.

Tác giả: Abe Kengo

Biên dịch: Lê Phương Kỳ