Bị Tổng thống Putin và cả Tổng thống Donald Trump gây sức ép, nữ thẩm phán Nhật Bản vẫn không lùi bước

Thứ Tư 07/10/2026 | 22:13 Chiều

Quý vị đã bao giờ nghe đến ICC – Toàn án Hình sự Quốc tế (International Criminal Court) chưa ạ?

Đây là một tòa án quốc tế được đặt thường trực tại Hà Lan, có nhiệm vụ xét xử các cá nhân bị cáo buộc phạm những tội ác nghiêm trọng như tội ác diệt chủng và tội ác chiến tranh.

Hiện có 125 quốc gia trên thế giới là thành viên của ICC, bao gồm 33 quốc gia châu Phi, 19 quốc gia châu Á – Thái Bình Dương, 20 quốc gia Đông Âu và 28 quốc gia Mỹ Latinh – Caribe.

Đáng tiếc rằng những cường quốc như Mỹ, Nga và Trung Quốc lại không phải là thành viên của tổ chức này.

Và hiện nay, người đứng đầu tối cao của tổ chức này là bà Akane Tomoko (赤根智子) – một phụ nữ Nhật Bản. Bà Akane Tomoko đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) và cũng là công dân Nhật Bản đầu tiên giữ chức vụ tối cao này tại ICC.

Hiện tại bà Akane Tomoko đang phải đối mặt với những lời đe dọa và các biện pháp trừng phạt nhằm vào cá nhân mình từ cả Tổng thống Vladimir Putin lẫn Tổng thống Donald Trump. Thế nhưng bà không hề tỏ ra nao núng mà vẫn tiếp tục kiên định với công việc của mình.

Chúng ta hãy cùng nhìn lại chi tiết xem chuyện gì đang xảy ra xoay quanh vị nữ Chủ tịch Toà án này Quý vị nhé!

Đầu tiên là cuộc đối đầu với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine, ICC đã phát lệnh bắt giữ Tổng thống Putin với cáo buộc liên quan đến việc đưa trẻ em Ukraine ra khỏi lãnh thổ Ukraine một cách trái pháp luật.

Theo đó, phía ICC đã chính thức phát lệnh truy nã đối với Tổng thống Putin.

Tuy nhiên, ICC không có lực lượng cảnh sát riêng để trực tiếp đến bắt giữ một cá nhân. Việc bắt giữ phải được thực hiện với sự hợp tác của các quốc gia thành viên.

Điều này đồng nghĩa với việc nếu ông Putin đặt chân tới một quốc gia thành viên ICC, ông có thể đối mặt với nguy cơ bị bắt giữ. Vì vậy, lệnh bắt giữ cũng gây ra những hạn chế đáng kể đối với hoạt động ngoại giao của Tổng thống Nga.

Để đáp trả, chính quyền Nga đã đưa ba người, trong đó có bà Akane Tomoko, vào danh sách truy nã tại Nga. Trước tình huống khiến nhiều người lo ngại rằng liệu bà có nguy cơ bị sát hại hay không, bà Akane đã có phát ngôn như sau:

“Tôi đã dự đoán trước điều này rồi, đó là lẽ tất yếu thôi.

Thẩm phán đâu phải chỉ có một mình tôi.

Dù tôi có chết đi chăng nữa thì vẫn có người khác thay thế.

Người có thể thay thế tôi có rất nhiều.”

Thử hỏi trên thế giới này có bao nhiêu người có thể nói những lời như vậy khi biết mình đang trực tiếp đối đầu với Tổng thống Putin?

Không chỉ có Nga. ICC cũng đã phát lệnh bắt giữ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu với các cáo buộc liên quan đến tội ác chiến tranh. Trước động thái này của ICC, Tổng thống Mỹ Donald Trump, người coi Israel là đồng minh thân cận của Mỹ, đã áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào các quan chức của ICC, trong đó có bà Akane. Đồng thời, ông cũng tuyên bố sẽ tìm cách làm suy yếu, thậm chí giải thể tổ chức này.

Do bà Akane không sở hữu tài sản tại Mỹ, nên trước mắt, những ảnh hưởng thực tế có lẽ chỉ dừng lại ở việc đóng băng các thẻ VISA, Mastercard hoặc tài khoản Amazon mà bà đang sử dụng.

Tuy nhiên, việc một người bị chính Tổng thống Mỹ đích danh áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế chắc chắn là điều đủ khiến bất kỳ ai phải hoảng sợ. Vậy nhưng một lần nữa, bà Akane lại cho thấy bản lĩnh của mình.

Bà tuyên bố:

“Tôi đã lường trước được sự việc lần này nên không có gì bất ngờ cả.

Điều quan trọng là chúng ta không được phép để sự việc này trở thành điểm khởi đầu cho sự chấm dứt của thượng tôn pháp luật quốc tế. Sự ủng hộ của Nhật Bản và người dân Nhật Bản sẽ là chìa khóa vô cùng quan trọng.”

Nếu ICC chùn bước và khuất phục, thế giới sẽ một lần nữa quay trở lại thời kỳ mà các thế lực có sức mạnh dùng danh nghĩa công lý để giày xéo các nước yếu hơn.

Tất nhiên, ai cũng hiểu rằng trong hoàn cảnh như vậy, việc trở nên yếu đuối hay nao núng không phải là lựa chọn. Nhưng để thực sự giữ được thái độ kiên định như bà Akane, có lẽ không phải điều mà bất kỳ ai cũng có thể làm được.

Điều đáng chú ý là trong số những người từng bị ICC phát lệnh bắt giữ trước đây, cũng có những người đã được tuyên án vô tội sau khi quá trình xét xử kết thúc. Nếu các nhà lãnh đạo tin rằng hành động của mình là đúng đắn, họ nên đứng ra tranh tụng trước toà và bảo vệ lập trường của mình bằng pháp lý, thay vì dùng các biện pháp gây sức ép hay đe dọa ngược lại phía ICC.

Bà Akane cùng tất cả các cộng sự đang làm việc tại ICC đang nỗ lực hết mình để bảo vệ nguyên tắc công lý trước những nhà lãnh đạo quyền lực nhất thế giới. Họ chính là những người gác đền pháp lý cuối cùng để giữ cho thế giới không rơi lại vào thời kỳ bị thống trị bởi bạo lực.

Tuy nhiên, nếu chính ICC vượt quá giới hạn quyền lực của mình thì đó cũng sẽ trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Chính vì vậy, cần có thêm nhiều quốc gia tham gia ICC, đồng thời xây dựng một môi trường nơi các quốc gia thành viên có thể đưa ra ý kiến, tranh luận và cùng giám sát hoạt động của tổ chức này.

Bà Akane Tomoko đang đặt cả sự an toàn của bản thân lên bàn cân để bảo vệ pháp luật quốc tế.

Không biết là Quý vị có suy nghĩ như thế nào về những nỗ lực của bà?

Tác giả: Abe Kengo

Biên dịch: Maeri Phương Kỳ