Sự khác biệt giữa quốc gia xảy ra bạo loạn với quốc gia nơi người dân trật tự xếp hàng?

Thứ Tư 21/10/2026 | 21:10 Chiều

Hiện nay, nước Pháp đang đối mặt với tình hình hết sức căng thẳng. Trên khắp cả nước, các cuộc biểu tình ngày càng lan rộng. Nguyên nhân được cho là xuất phát từ chi phí sinh hoạt tăng cao, môi trường giáo dục xuống cấp, đời sống khó khăn và chất lượng dịch vụ công suy giảm.

Ngày 17/10/2026, các cuộc biểu tình thu hút từ 550.000 đến 800.000 người, kéo theo hàng loạt vụ tấn công, đập phá nhắm vào các cửa hàng, với số lượng thiệt hại ước tính lên tới hơn 3.000 cơ sở.

Dù không phải tất cả những người tham gia biểu tình đều thực hiện hành vi hôi của, cướp bóp. Tuy nhiên, thiệt hại kinh tế tính đến thời điểm hiện tại được ước tính đã lên tới hàng trăm triệu euro.

Hiện tại tình hình bạo động vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt và đang có xu hướng lan rộng sang các quốc gia láng giềng như Bỉ.

Trong khi đó, tại Nhật Bản, người dân cũng xuống đường biểu tình phản đối tình trạng đời sống khó khăn và sự mất niềm tin vào chính trị. Tuy nhiên, các cuộc biểu tình nhìn chung chỉ dừng lại ở việc tuần hành theo hàng lối và hô vang khẩu hiệu, chứ không phát triển thành bạo loạn.

Ngay cả khi đối mặt với những thảm họa thiên tai thảm khốc, tại các điểm phát lương thực cứu trợ ở Nhật Bản cũng hiếm khi xảy ra cảnh hỗn loạn. Người dân không hề tranh giành, chen lấn, mà luôn tự giác xếp hàng, kiên nhẫn chờ đến lượt mình.

Vậy điều gì đã tạo nên sự khác biệt đó? Đây chính là câu hỏi mà chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong nội dung lần này.

Cho rằng người Nhật vốn hiền lành, ít phản kháng, hoặc chính phủ Nhật Bản có cách ứng phó hiệu quả là những lời giải thích quá hời hợt. Chúng ta cần phải nhìn nhận sâu xa hơn để thấu hiểu được bản chất của vấn đề.

Thực tế trong lịch sử, Nhật Bản không phải chưa từng xảy ra bạo loạn. Tuy nhiên, những vụ việc này có quy mô tương đối nhỏ và không gây ra thiệt hại trên diện rộng.

Một trong những vụ bạo loạn đáng chú ý trong những thập niên gần đây xảy ra tại Tokyo vào năm 1973. Sự việc diễn ra đồng thời tại 38 nhà ga trong khu vực thủ đô, với khoảng 32.000 người tham gia.

Nguyên nhân bắt nguồn từ việc công ty đường sắt thay đổi chính sách, khiến những hành khách đi làm hằng ngày vô cùng bất bình. Việc cắt giảm số chuyến tàu đã đẩy sự phẫn nộ của người đi làm lên đến đỉnh điểm, dẫn đến việc họ đập phá một số cơ sở hạ tầng nhà ga.

Tuy nhiên, sự bất mãn không lan rộng sang những mục tiêu khác.

Ngược lại, trong các vụ bạo loạn đang diễn ra tại Pháp hiện nay, dù sự bất mãn chủ yếu hướng về chính phủ, nhiều cửa hàng tư nhân, bao gồm siêu thị và nhà hàng, vẫn bị tấn công, hàng hóa bị cướp đi.

Có thể hiểu rằng người dân đang phải vật lộn với cuộc sống khó khăn. Nhưng những doanh nghiệp tư nhân không liên quan trực tiếp đến nguyên nhân gây ra sự bất mãn lại trở thành nạn nhân, phải gánh chịu thiệt hại mà họ không đáng phải chịu.

Qua sự việc đã xảy ra, chúng ta thấy được người Nhật không phải lúc nào cũng chỉ biết im lặng chịu đựng, không phản kháng. Vậy thì điều gì đã giúp hạn chế quy mô bạo loạn cũng như ngăn thiệt hại lan rộng khi có biểu tình xảy ra ở Nhật Bản?

Theo tôi, một trong những yếu tố quan trọng nhất chính là sự khác biệt trong giáo dục.

Không phải việc năng lực học tập của học sinh Nhật Bản cao hay thấp, mà là sự khác biệt về triết lý và mục tiêu của nền giáo dục.

Nhật Bản ngay từ thuở khai quốc đã mang theo tư tưởng “Hakko Ichiu” (八紘一宇), mang ý nghĩa tất cả mọi người trên thế gian đều như thành viên trong một gia đình.

Từ đó, tư tưởng cùng tồn tại và cùng phát triển thịnh vượng đã được hình thành.

Khi rơi vào hoàn cảnh tồi tệ đến mức không thể tiếp tục chịu đựng, đối tượng mà người ta cần đấu tranh phải là bên đã gây ra hoàn cảnh đó.

Việc trút giận và gây thiệt hại cho những nơi vô tội như các cửa hàng hay doanh nghiệp không liên quan, chẳng khác nào hành vi cướp đoạt tài sản của chính những người đồng bào, những người vốn cũng được xem như thành viên trong gia đình mình.

Tôi nghĩ rằng người Nhật ngay từ nhỏ đã được gia đình và nhà trường giáo dục, hun đúc và khắc sâu vào tâm trí nhận thức “Có những việc tuyệt đối không nên làm, ngay cả khi bản thân đang ở trong hoàn cảnh khó khăn.”.

Tương lai của nước Pháp rồi sẽ đi về đâu?

Những người tham gia đập phá, cướp bóc hàng hóa và tiền bạc từ các cửa hàng có thể sẽ thỏa mãn được nhu cầu trước mắt của họ. Thế nhưng, sự thỏa mãn đó sẽ không kéo dài được lâu.

Rồi sau đó, hệ quả tất yếu là các doanh nghiệp nước ngoài có thể sẽ rút vốn khỏi thị trường. Ngân sách quốc gia phải tiêu tốn một con số khổng lồ để phục hồi lại đường phố bị tàn phá. Và các du khách cũng sẽ quay lưng vì lo ngại bất ổn an ninh.

Khi đó, toàn bộ nền kinh tế đất nước sẽ bị kiệt quệ. Cuối cùng, ngay cả những người từng cảm thấy thỏa mãn nhất thời cũng có thể phải gánh chịu thiệt thòi về lâu dài.

Tôi cho rằng việc một cá nhân có thể nhìn nhận và suy nghĩ thấu đáo vấn đề để điều chỉnh hành vi của mình, từ đó hành động dựa trên những hệ quả lâu dài thay vì chỉ nhìn vào cái lợi trước mắt – chính là kết quả được định hình từ sự khác biệt trong giáo dục.

Nước Pháp hiện nay đang tiếp nhận một lượng lớn người nhập cư.

Sau thông tin tại các siêu thị bị tấn công, duy chỉ có khu vực bán thịt lợn là còn nguyên vẹn, đã rộ lên tin đồn rằng đây là vấn đề liên quan đến nhóm người nhập cư Hồi giáo. Tuy nhiên, sự thật vẫn chưa được xác minh.

Dù vậy, theo tôi, bản chất của vấn đề không nằm ở tôn giáo.

Bất kể theo tôn giáo nào, điều quan trọng là con người có được giáo dục để biết hợp tác với nhau, cùng hướng đến những lợi ích bền vững hay không, thay vì chỉ thỏa mãn những mong muốn nhất thời.

Nhật Bản hiện nay cũng đang bắt đầu đối mặt với những tranh cãi lớn xung quanh vấn đề người nhập cư. Vì vậy, câu chuyện đang xảy ra tại Pháp rất có thể sẽ không còn là câu chuyện xa vời của riêng nước bạn nữa.

Suy cho cùng, sự khác biệt giữa các xã hội có lẽ không chỉ nằm ở cách con người phản ứng khi bất mãn, mà còn ở những giá trị đã được vun đắp trong mỗi người từ khi còn nhỏ.

Còn đất nước của Quý vị thì sao? Quý vị có suy nghĩ như thế nào khi chứng kiến các cuộc bạo động lần này tại Pháp?

Tác giả: Abe Kengo

Biên dịch: Maeri Phương Kỳ